Sony ES je najstarija japanska serija Hi-Fi i Hi-End opreme. Priča je krunisana sa više mistike od svojih konkurenata koji su se pojavili kasnije ili mnogo kasnije i kao što će se pokazati u budućnosti, Sony je često bio prvi. Za više od 40 godina postojanja ES je doživio puno toga: uspone i padove, stvorio revolucionarne stvari, registrirao mnoge patente i radikalno promijenio tržište.

Zapravo, “ES” datira iz daleke 1954. s nekim od Sonyjevih prvih magnetofonskih snimača (ES-1 i ES-2), ali se ne zna (još) jesu li ta dva slova već značila ono što je još neko vrijeme ostalo neizvjesno. Najuspješnije ES komponente proizvedene su između 1986. i 1993. godine. Često imaju zbunjujuće šeme imenovanja i imaju više verzija istog modela za različita tržišta.

Serija ES započela je s pojačalom TA-1120 u Novembru 1965. U razdoblju od 1966. do 1969. asortiman se brzo širio: pojačala snage s pretpojačalima, gramofoni, ručice i ketridži, tuneri i magnetofoni. Prije predstavljanja serije ESPRIT, ES je bio jedina Sonyjeva kompletna Hi-Fi linija.

Međutim, dok nije nastala serija ESPRIT, “ES” je doista trebao predstavljati Sonyjevu cjelokupnu produkciju visoke vjernosti koja još uvijek nije bila ono što će postati nakon 1975. Tokom kasnijih godina ovaj jedinstvena Sony serija prirodno je dovela mnoge modele do pojma “visoke vjernosti”, ali i neke “slabije” komponente su arhivirane pod “ES” iako nikad nisu trebale biti. Iako se ovo može smatrati tipičnom Sonyjevom aproksimacijom, isto je vrijedilo za Yamahinu “NS” seriju, na primjer, i ostalo je istinito za obje marke sve dok visoka vjernost nije nestala iz vida.

Ono što je tipično za Sony jest da dugo niko nije znao tačno što znači “ES”! 1965. do 1967. japanske korporativne publikacije izmjenjuju se između “Extremely High Standard” i “Extremely Standard Series”. Međutim, treba napomenuti da su Japanci rijetko govorili (i još uvijek ne govore) tako dobro engleski: stvarno pisanje i/ili značenje često je prepušteno samo fonetici, kao što se često pokazalo u mnogim japanskim oglasima i sloganima za bilo koju marku do kasnih 1970-ih. Pretpostavlja se i da su jaka tržišta u to vrijeme imali samovolju da skraćenicu tretiraju kako žele samo dok prodaja ide dobro. Dok su drugi izvori (uglavnom SAD) lutali s “Excellent Series” ili potpuno kontradiktornim “Extremely Standard”, kasnije publikacije u i izvan Japana, pa čak i naslovnice kataloga iz 1980-ih definiraju ES kao “Extremely High Standard”. Jedina verzija koja se prenosi tokom četrdeset godina proizvodnje je “Extremely High Standard” iz 1966. godine. To je ono što “ES” znači i stoji – ništa drugo.

Zanimljivo je da se tokom prvih 17 godina postojanja do 1983. godine ES, kao marketinška oznaka, koristio i reklamirao samo u Japanu. Štoviše, zaseban tim ES stručnjaka okupljen je tek 1986., za 20. obljetnicu serije.

I ništa od toga nije spriječilo Sony da proda milione visokokvalitetnih komponenti, nadmašujući konkurenciju tokom svog postojanja unatoč višim cijenama i općenito vrlo slaboj promotivnoj podršci.

Svojedobno je Sony bio jedini japanski brend koji je dokumentirao svoje aktivnosti u tromjesečnom časopisu ES Review, koji je izlazio između Decembra 1969. i Decembra 1986. godine, nakon čega se pojavio časopis DIGIC sve do 1997.

1967. Prva generacija ES

Sony nije zakazao i ES serija je trenutno postala hit: dok je Matsushita još uvijek imala petocijevne komponente kao i Sansui i Kenwood a Pioneer je još uvijek bio vrlo mali u industriji, Sony je već tada mahnito prodavao u hiljadama svoje STR-6060, TA-1120, TA-3120A i TTS-3000 širom svijeta.

Prvi tranzistorizirani hi-fi prijemnik, STR-6060, ima izvrsnu FM dionicu, čak i po današnjim standardima.

1970. Druga generacija ES

Koja se, usput rečeno, nikad nije tako zvala, pratila je uspjeh prve generacije i jednako se dobro prodavala. Sve veći interes za quadrofonske snimke doveo je do izdavanja modela koji podržavaju 4-kanalna snimanja.

1973. Treća generacija ES (ES II)

Treća ES serija bila je poznata u Japanu i donekle u Njemačkoj kao “ESII” Samo ime je uglavnom ukazivalo na razliku u dizajnu, ali također jasno ocrtava kada je Hi-Fi doista postao tržište za mase: 1973./74. Tada je Yamaha pokrenula svoju pravu NS seriju, kada je Kenwood došao sa Supreme i ATC serijom i kada su svi ostali proširili lepezu proizvoda kako bi ih imali tako bogate kao što ih je Sony imao od 1970. godine.

Sony je ponovno prodao hrpu komponenti iz ESII linije (TA-5650, ST-5950, PS-4750 itd.) i uspio proizvesti nekoliko najboljih svih vremena kao što su TC-880-2 ili SS-8150.

Godine 1976.-77., Sony je napravio uspješan proboj u Hi-End s pojačalima TA-E88B, TA-N86B (tzv. Pre-Esprit), na temelju kojih će kasnije nastati serija Esprit.

U to vrijeme, ES je ušao u izazove u svjetlu interesovanja za različite formate, nove industrijske tehnologije i povećanje broja različitih atraktivnih komponenti u jednom uređaju (Combo uređaji).

Ovo su uređaji zbog kojih su kupci u to vrijeme počeli preferirati ES. Muzički box HMK-80 ravno iz 1978.

Godine 1979. pojavio se drugi službeni ES logo i paradoksalno prikazan je na tada neobičnom TC-K88B, prvom kasetnom deku s horizontalnim mehanizmom rođenom direktno iz Pre-Esprit linije (serija kojoj ovaj model nikad nije trebao pripadao po kvaliteti).

1982. Četvrta generacija ES

Oktobar 1982. je datum rođenja ES-a za cijeli svijet: nezavisna linija, posebni katalozi i pojavljivanje ES logotipa na prednjim pločama. Trebalo je sedamnaest godina, ali ES je konačno službeno otkriven svijetu! Serija 4 se vrlo dobro prodavala nakon samog rođenja CD-a.

1986. Peta serija ES

Opet je postala svjetski hit i prodavala se poput vrućih somuna. Glavne ulogu serije su preuzeli: TA-F800ES pojačalo, TC-K700ES kasetofon i najuspješniji Hi-End CD player 80-ih CDP-555ESD (D u ESD je oznaka za digitalni coaxialni SPDIF izlaz). Ovaj CD player kao i modeli CDP-227ESD i 337ESD je poseban jer je u to vrijeme koristio odličan Philips DAC chip TDA-1541 koji i dan danas zaokupljuje pažnju ljubitelja ovog formata zbog izuzetnog ali i vrlo toplog analognog zvuka. Mnogi smatraju da ga teško što može zamjeniti među mnoštvom današnjih čipova (možda donekle Burr-Brown).

1989. Šesta serija ES

Ovu seriju svi su zapamtili po epohalnom čudovištu – pretpojačalu TA-E1000ESD. U to vrijeme to je bio pravi iskorak – pretpojačalo s DAC-om, cool ekvilajzer, ogroman display i hrpa ulaza i izlaza. Zamislite – na kalendaru je 1989. godina! Osim toga, najuspješnije pojačalo snage, grandiozni TA-N77ES, izašao je na tržište po prvi put u ovoj seriji. Jedino Sonyjevo pojačalo s ogromnim kazaljkama (VU-metrima). Tada su izašli i modeli DAT uređaja kao i CD playera i kasetofona koji i dan danas nose titulu legendarnih za sva vremena. Ova serija se smatra da je donijela na tržište neke od najkvalitetnijih i najljepših modela koji na tržištu polovnih uređaja i danas imaju visoku cijenu i najtraženiji su uređaji iz tog vremena.

1994. Sedma serija ES

U ovoj generaciji linija je osjetno smanjena, jer je Sony odlučio jasnije segmentirati opremu i izdao “mlađu” seriju srednjeg QS segmenta. Osim toga, u punom je zamahu krenuo val popularnosti kućnih kina, što je također uticalo na smanjenje popularnosti hi-end segmenta. U ovoj liniji vrijedno pomena nalazio se čudovišni CDP-XA7ES i posljednji izrađeni veliki deckovi poput TC-KA7ES. Linija se znatno smanjila i ES je prešao u nižu ligu. Ovaj put, međutim, bilo je zauvijek: nakon nekoliko vrlo uspješnih pojačala, pretpojačala i prijemnika namijenjenih kućnom kinu lansiranih prije novog milenija, oznaka ES postupno je nestala u sjeni novog svijeta vođenog internetom.

Posljednji interesantan 2-kanalni ES stroj bio je SACD player SCD-777ES s ulaganjem CD-a odozgo (Top loading), izdat 1999. godine. Inače, težak je 25 kilograma!

Ironično, dotični je koristio laserski blok iz jednog od prvih – nevjerojatno skupog konzolnog playera iz 1982. CDP-5000.

Posljednja ES “serija” sastojala se od tri komponente: SCD-501, TA-F501 i SS-K10ED. Proizveden u Maleziji, Kini za zvučnike, ne osobito lijep, dobro dovršen ili dobro napravljen, ovaj posljednji “501” bio je jasna, ali jeftina kopija uspješne Serije 5000. Nije se zvao ES i nije se mnogo prodavao.